एका नराधमाने या महिलेसोबत नको ते केले, त्यातून एक मुलं जन्मले पुढे जे घडले ते पाहून…

ही मला भेटली होती साधारण तीन वर्षांपूर्वी. वय साधारण 35 वर्षे, सोबत पाच सहा वर्षांचा मुलगा. एक धार्मिक स्थळा बाहेर मागून खायची. औषध देता देता चांगली ओळख झाली. मला ती दादा म्हणायला लागली. दरवेळी मला कोडं पडायचं हा मुलगा कुणाचा? जर तिचा असेल तर याचे वडील कुठे आहेत? याला वडील असतील तर ही एकटी कशी दिसते. एकेदिवशी मी विचारलेच लहानपणीच आईवडील वारले. जवळचं कुणी नाही, पूर्णतः निराधार. जगण्यासाठी भीक मागणे हे सोपं काम निवडलं…

दिवसा भीक मागायची आणि रात्री कुठंतरी आडोसा घेऊन झोपायचं. हा रोजचा दिनक्रम. रानटी जनावरे फक्त जंगलातच नाही तर समाजातही अनेक ठिकाणी सापडतात. मला तर वाटते नरभक्षक जनावरे जंगलात आणि मादीभक्षक जनावरे समाजात राहतात. अशाच एका मादी भक्षक जनावराच्या तावडीत ती एका रात्री सापडली. आरडाओरडा केला पण तो ऐकायला कुणालाच वेळ नव्हता. प्रत्येकाला कुठंतरी पोहोचायचं होतं. त्या झटापटीत एक मुल तिच्या पदरात पडलं. एकटीची जगायची भ्रांत आणि अजून एकाची भर पडली. ठीक आहे जगात आपलं असं कुणीच नव्हते.

आता आपलं म्हणावं अस मूल तरी आपल्या बरोबर आहे. मुलाला जमेल तसं ती वाढवत गेली आणि याच वेळी मला ती भेटली होती. काम का नाही करत गं? मी तेव्हा तिला विचारायचो, ती फक्त मान डोलवत हसायची. वेगवेगळे व्यवसाय मी तिला सुचवायचो, मदत करतो असं म्हणायचो. पण ती ऐकल्यासारखे करायची आणि पोराला हाताला धरून दूर जायची. उदास होऊन शून्यात बघत राहायची. बरोबर आहे, इतक्या मोठ्या विश्वासघाताची भेट मिळाल्यानंतर तिने माझ्यावरही का विश्वास ठेवावा. भरल्या पोटाने दिलेला सल्ला उपाशीपोटी पचत नाही हेच खरे.!

एकट्या राहणाऱ्या या तरुण मुलीला सांभाळून घेणारा, मनासारखा जोडीदार मिळाला म्हणजे ती डिप्रेशन मधून बाहेर येईल असं मला डॉक्टर म्हणून सारखं वाटायचं. अत्याचार झालेल्या, भीक मागणाऱ्या मुलीला तिच्या मुलासह कोण स्वीकारणार हा मोठा प्रश्न होता. दिवसांवर दिवस जात होते आणि अशात मला एक तरुण भेटला चुणचुणीत आणि गोड बोलणारा. यानेही आयुष्यात खुप थपडा खाल्ल्या होत्या ढोलासारख्या. यालाही मी काम करण्यासाठी विनवल. याला भीक मागायचीच नव्हती, कमीपणा वाटायचा याला भीक मागण्यात. याच्यात व्यवसाय सुरू करण्याची जिद्द होती. पण संधी मिळत नव्हती. मी हात देतोय म्हटल्यावर झटदिशी हात पकडला. व्यवसाय सुरू केला आणि बघता बघता चालायला देखील लागला.

अतिशय प्रामाणिक आणि मनमिळावू असणारा हा मुलगा मला आवडायचा. एकदा तर गमतीने याला म्हटले काय मालक आता लग्न करा की राव. करु की सर तुम्ही बघा मुलगी सांगा त्या मुलीशी लग्न करतो. हसून हा विषय संपला खरा, पण सांगाल त्या मुलीशी लग्न करतो या वाक्याने मला रात्र रात्र झोप यायची नाही. एकदा मनाची तयारी करून त्याला सर्व परिस्थिती सांगितली. हात जोडून म्हणालो करशील का रे लग्न? क्षणभर विचार करत, माझ्या नजरेला नजर भिडवून माझ्या सारख्या भीक मागणाऱ्याला तुम्ही हात देऊन बाहेर काढलंत सर. मी रोज विचार करायचो या डॉक्टरच्या उपकाराची परतफेड कशी करायची. उभं असलेल्या माणसाला पाडताना फार ताकद लागत नाही.

पडलेल्या माणसाला उठवायला जास्त ताकद लागते हे मी तुमच्याकडून शिकलो सर. तुम्ही तेव्हा मला उठवलत आणि आता पडलेल्या कोणाला तरी उठवायची पाळी माझी आहे. तुम्ही जे माझ्या साठी केलेत ते आज मी पुन्हा करणार तुमच्यासाठी. माझ्या डोळ्यात पाणी ठरेना. तो तिच्याशी लग्नाला तयार झाला यापेक्षाही आपण सावरल्यावर दुसऱ्याला हात द्यायचा असतो हे तू शिकला. यात मला जास्त आनंद होता. माझ्यापेक्षा लहान आहे तो पण मला त्याचे पाय धरावेसे वाटले. भरकटत ते पाऊल घसरतात ते पाय आणि दिशा दाखवतात ते चरण. अत्याचारित मुलीला तिच्या मुलासकट स्वीकारण्याची तयारी आणि तिच्या मुलाला आपलं नाव देऊन त्यांच्या आयुष्याला दिशा देण्याचा विचार करणाऱ्या त्या तरुणाचे पाय मला चरणच वाटले. यानंतर दोघांची भेट घडवून आणली. दोघांनी एकमेकांना समजून घेऊन पूर्ण विचारांती निर्णय घ्यावा.

कोणताही निर्णय समसमान घेण्याचा अधिकार दोघांनाही आहे. कसलीच बळजबरी कोणी कुणावर करणार नाही. या बोलीवर त्यांना बोलणं आणि भेटण्याची संधी दिली. एकेदिवशी दोघांनी हसत हसत येऊन निर्णय दिला. आम्ही दोघेही स्वखुशीने लग्नाला तयार आहोत. तरुण मुलीच्या लग्नाची काळजी असणाऱ्या वधु पित्याची काय गत होत असेल ते मी प्रत्यक्ष अनुभवलं. आयुष्याच्या या नाटकात सगळ्याच भूमिका मलाच पार पाडाव्या लागल्या. हे नाटक खरोखर मी जगलो. मीच पुरोहित होऊन लग्नाची तारीख काढली तर मीच माझ्याशी बैठक घेऊन दोन्ही बाजूची यादीही केली. मुलाची बहीण होऊन मीच माझ्याशी भांडलो तर मुलीची आई होऊन स्वतःशीच उगीच रडलो. या लग्नात मी वरातही झालो आणि वरातीची म्हातारी घोडीही झालो.

मुंडावळ्या बनून कधी कपाळावर झळकलो तर पायतान बनून पायातही सरकलो. भर लग्नात मीच माझ्यावर रुसलो आणि मीच माझी समजूत काढून पुन्हा खोटखोट हसलो आणि त्याच्या बरोबर जाताना ज्या क्षणी दादा म्हणत तिनं गळाभेट मारली त्याक्षणी मी तिचा बाप झालो. आज या लग्नाला दोन वर्षे झाली. दोघंही आनंदात आहेत तिच्या अगोदर असलेल्या मुलासह. या मुलाचं मला कौतुक वाटते आपल्या आईच्या लग्नाला हजर होता. कळता झाल्यावर लोक त्याला टोचून बोलतील का? सध्या माझ्याकडे या प्रश्नाचं उत्तर नाही. असो. हे दोघेही एकमेकांना आधार देत मुलाची छाया बनले आहेत. बिनबापाच्या मुलाला आपलं नाव दिल आहे. खऱ्या अर्थाने तो बाप झाला आहे. आज हे सारे आठवायचं कारण म्हणजे ती अजून एकदा आई होणार आहे. हे त्याने मला जानेवारी 2020 मध्ये सांगितले.

म्हणाला सर आता चौथा महिना सुरू आहे तिला. होय आता सगळे काम धंदे सोडून धोपटी शिवत बसतो, गमतीने मी बोललो. माझ्या या बोलण्यावर तो लाजला होता. यानंतर दवाखान्यात नोंदणी, तपासण्या वगैरे आटपून 19 जून 2020 ला प्रसुत झाली, मुलगा झाला. त्याला आणि तिला भेटायला आज 20 जुनला मी पेढे घेऊन गेलो. दोघांच्या डोळ्यातला आनंद लपत नव्हता. लॉकडाऊन मुळे याचा व्यवसाय ठप्प आहे. भल्याभल्यांची गाळण उडाली आहे, याचा कसा ठीकाव लागणार. तो नको नको म्हणत असताना त्याच्या खिशात साडे चार हजार कोंबले. म्हणाला हॉस्पिटलचे बिल, औषधाचा खर्च आणि बाकीच सगळं तुम्हीच करताय वर अजून हे पैसे कशाला.

पहिली डिलिव्हरी माहेरीच असते बाबा, पोरीच्या बापालाच करावं लागतं सगळं. मी खळखळून हसत म्हणालो. मी हसत होतो आणि मागे तिच्या हुंदक्याचा आवाज जाणवत होता. ती नाहीच काही बोलली, पण तिचे डोळे बोलायचे थांबत नव्हते. मी बाळाकडे पाहिले, इतके देखणे बाळ. कमळ चिखलात उगवत हेच खरं. तुझ्यासारखे आहे गं बाळ, मी म्हटले. पालत्या मुठीने डोळे पुसत ती हसायला लागली. कोणत्याही रडणाऱ्या आईजवळ जाऊन बाळाचं कौतुक करावे, सेम तुझ्यावरच गेलंय बघ म्हणावे ती हसणारच. कारण वजन फुलाच होत असते सुगंधाच नाही.

एखाद्या आईच्या ममतेच वजन कसं करणार ते ही त्या न दिसणाऱ्या सुगंधासारखंच. बाळाचं नाव काय ठेवायचं ठरवलंय निरोप घेत मी सहज विचारलं. अगदी सहज आवाजात ती म्हणाली हो ठरवलंय ना अभिजित नाव ठेवणार आहे आम्ही बाळाचं. काय? खूप जोरात मी हे वाक्य ओरडून बोललो असेन. कारण दवाखण्यातल्या अनेकांनी चमकून पाहिलं माझ्याकडे. जीप चावत हळू आवाजात म्हटले का ग? अभिजितच का? दादा मला आई ना बाप ना भाऊ ना बहीण पण तुम्ही माझी आई, बाप, भाऊ, बहीण ती उणीव भरून काढली.

आज माझ्या मुलाचं नाव अभिजित ठेवलं तर मला सतत त्याला जाणीव करून देता येईल की कितीही मोठा झालास तरी कधीतरी तान्हं बाळ होऊन मुलं नसलेल्या आईच मूल हो. अनाथ एका बहिणीचा भाऊ हो. रस्त्यात तळमळत पडलेल्या मुलाची आई हो आणि माझ्यासारख्या रस्त्यांवर पडलेल्या एका पोरीच्या आयुष्यात कधीतरी बाप हो. मी शिकवीन त्याला, पुढचं काही बोलता येईना आणि मलाही ऐकू येईना.

जगातल्या कोणत्याही पुरस्कारापेक्षा माझ्यासाठी हा सर्वश्रेष्ठ पुरस्कार होता, माझा सन्मान होता. दवाखान्यातून मी निघालो तर तो आडवा आला आणि म्हणाला सर ठेऊ ना तुमचंच नाव बाळाला. तुमची परवानगी हवी आहे. म्हटलं येड्या परवानगी कसली मागतोस, माझा बाप झालास की रे आज. बाप परवानगी मागत नाही तो माझ्या पायाशी झुकला आणि नव्यानेच मला जन्म देणाऱ्या माझ्या आईबापाच्या पायाशी नतमस्तक झालो.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *